Het orgel van de dominicanenkerk te zwolle

Ik volg mijn orgellessen op het orgel van de Dominicanenkerk in Zwolle.

 Daar staat een gigantisch mooi Frans romantisch orgel in de geest van Aristide Cavaillé-coll. Een heerlijk orgel om symfonisch op te spelen.

 Het orgel is in 1911 / 1912 door P.J. Adema en Zonen gebouwd. Opmerkelijk is dat het orgel niet op een orgelbalkon is geplaatst. Maar op de vloer in het koor.

 De schitterende orgelkas is ontworpen door Jan Stuyt, en rijkelijk voorzien van snijwerk en verguldsel. Achter het front staat een dichte orgelkas met daarin het Grande Orgue, het Recit expressief en het Pedaal. De kas is voorzien van een plafond hoewel dit in het front niet duidelijk zichtbaar is.

Ook de speeltafel is aan de achterzijde voorzien van snijwerk. Ook vinden we daar de vergulde tekst: QUI FACIS ANGELOS TUOS SPIRITUS (Psalm 104 :4) vertaald: U maakt van de winden Uw boden. Op de pedaaltorens staat geschreven LAUDATE DOMINUM IN TIMPANO ET CHORO. LAUDATE EUM IN CHORDIS ET ORGANO (Psalm 150:4) vertaald: Looft de Heer met tamboerijn en zang. Looft Hem met snarensspel en orgel, in even mooie vergulde letters.

Het instrument was bij oplevering voorzien van 25 stemmen. De tractuur was pneumatisch naar het systeem van Nöhren. De speeltafel had de registertractuur aan beide zijden. Deze was in 3 lagen terrasvormig aangebracht. De koppelingen en Combinatiemogelijkheden waren uitgevoerd als voettreden. De tongwerken zijn gemaakt door fa. Franssen te Roermond volgens Franse traditie

Disposietie in 1912

Grande Orgue Recit expressief    Pedaal
Prestant 16' Prestant 8' Contrebas 16'
Bourdon 16' Viola 8' Subbas 16'
Prestant 8' Vox Celeste 8' Openbas 8'
Salicionaal 8' Dwarsfluit 8' Gedekt 8'
Fluit harmoniek 8'    Aeoline 8'  
Holpijp 8' Quintadeen 8'  
Octaaf 4' Violine 4'  
Fluit octaviant 4' Fluit douce 4'  
Octaaf 2' Piccolo 2'  
Mixtuur II-VI Fagot-Hobo 8'  
Trompet 8'    

In 1916 werd het orgel verder afgebouwd en krijgt het 7 stemmen erbij, namelijk:
Grand Orgue: Gamba 8' , Cornet V en een Klaroen 4'
Recit expressief: Viola Major 16' en een Nachthoorn 8'
Pedaal: Violoncel 8' en een Open Fluit 4'

Bij een brand in het klooster in 1933 -welke gebeurtenis zo ingrijpend was dat deze is vereeuwigd in één van de vele glas in loodramen- raakte het orgel ernstig beschadigd door hitte en bluswater. J. Adema stelde een plan op voor herstel van het orgel.
Dit hield in dat de speeltafel moest worden vernieuwd, het orgel worden gereinigd en enig pijpwerk hersteld. Bij deze werkzaamheden werd het orgel ook uitgebreid met een Automatisch Pedaal (omschakeling van pedaalregisters bij het spelen op de verschillende klavieren) een Generaal Crescendo (registerzweller) Subkoppels op beide klavieren en een Superkoppel op het Grand Orgue.

In 1946/1947 komt Hubert Schreurs werkzaamheden verrichten aan het orgel. Bij deze gelegenheid werd met name het recit flink aangepakt:
De Quintadeen 8' werd veranderd in een Roerfluit 4'
De Aeoline 8' werd een Flageolet 2'
De Fluit 4' werd een Nasard 2 2/3'
De Piccolo2' werd een Terts 1 3/5'
Bij deze werkzaamheden is bijna al het originele pijpwerk hergebruikt. Ook plaatste Schreurs een Mixtuur IV-V En een Vox Humana 8'op het Recit

Bij de restauratie van het orgel in 1961 krijgt het orgel weer meer stemmen en worden stemmen veranderd. In het hoofdwerk wordt de mixtuur uitgebreid met één koor in de bas en de Gamba 8' wordt vervangen door een Cymbale III.
Het Recit krijgt er een Trompet Harmonique 8'bij terwijl het pedaal wordt uitgebreid met een Trombone 8' en een Bazuin 16'
Bij deze restauratie wordt ook de registertractuur geëlektrificeerd.

In 1979/1980 wordt het orgel nog eens gerestaureerd. Bij deze restauratie wordt de toetstractuur geëlektrificeerd. Het orgel is dus nu rein elektrisch.

Huidige Dispositie

Grande Orgue

Recit expressief

Pedale

Princepaal 16 Viola Major 16 Contrebas 16
bourdon 16 Princepaal 8 Subbas 16
Preastant 8 Viola di Gamba 8 Openbas 8
Salicionaal 8 Vox Celestis 8 Cello 8
Flute Harmonique 8 Dwarsfluit 8 Gedekt 8
Holpijp 8 Nachthoorn 8 Open Fluit 4
Octaaf 4 viola 4 Bazuin 16
Flute Octaviant 4 Roerfluit 4 Trombone 8
Doublet 2 Nasard 3  
Mixtuur III-V Flageolet 2  
Cymbale III/IV Terts 1 3/5  
Cornet V (disc.) Mixtuur IV-V  
Trompet 8 Trompet Harmonique 8  
Klaroen 4 Fagot/Hobo 8  
  Vox Humana 8  

Speelhulpen

Vaste combinaties

Tirasse P + I PP
Tirasse P + II P
Comb. Reg. P MF
Comb. Reg. I F
Comb. Reg. II FF
Zwelpedaal (II) T
Unison I - II Oplosser
Octaaf Grave II  
Octaaf Grave I + II   2 vrij te programmeren
Automatisch Pedaal   combinaties
Tremolo II  

In 2007 is het orgel opnieuw gerestaureerd.
Het orgel staat er weer netjes bij

De huidige organist is Jan Drost uit Zwolle. Hij is de vaste bespeler van dit mooie instrument sinds 1966.

In oktober 2013 kwam dhr Loek Jehee uit Duitsland het klooster bezoeken en heeft daar een tweetal opnamen van het orgel gemaakt met dhr Drost aan de klavieren.

Het eerste filmpje: Een romantische improvisatie op het orgel
Het tweede filmpje: Prelude en Fuga in d-klein improvisatie

Veel kijk- en luisterplezier